و غم‌هاى وارد را با صبر و ارادهء محكم و باور خوب از خويشتن دور ساخت . از بيانات نورانى امام اوّل على عليه السلام به فرزندش حسن عليه السلام است كه مىفرمايد : احْىِ قَلْبَكَ بِالْمَوْعِظَةِ وَ امِتْهُ بِالزَّهادَةِ وَ قَوِّهِ بِالْيَقِينِ وَ نَوِّرْهُ بِالْحِكْمَةِ . « 1 » دلت را با اندرز زنده كن و با بىرغبتى به دنيا بميران و با نيروى يقين قوى كن و با حكمت نورانى نما . در اين فراز امام سجّاد عليه السلام از زاويهء ديگر به گرفتارىهاى درونى و موانع باطنى نهفته در وجود انسان اشاره مىفرمايد كه يكى پس از ديگرى با بر طرف شدن‌صفات ديگرى در ضمير انسان ظاهر مىشود . پس بايد با بينش اعتدالى در پرده‌بردارى از آنها كوشيد . پيامبر عزيز اسلام صلى الله عليه و آله در سفارش‌هاى سازندهء خويش به ابوذر مىفرمايد : يا أَباذَرٍ ! طُوبى لِمَنْ تَواضَعَ لِلَّهِ تَعالى فى غَيْرِ مَنْقَصَةٍ وَ اذَلَّ نَفْسَهُ فِى غَيْرِ مَسْكَنَةٍ . « 2 » اى ابوذر ! خوشا به حال كسى كه براى خداى بلند مرتبه ، بدون نقصان فروتنى كند و نفس خود را بدون سختى خوار كند . رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : افْضَلُ النّاسِ مَنْ تَواضَعَ عَنْ رِفْعَةٍ . « 3 » برترين مردم كسى است كه از موضع بزرگى و سربلندى نسبت به همگان تواضع و فروتنى كند . توازن و تعادل ظاهرى و باطنى كه حضرت سجّاد عليه السلام از حضرت حق مىطلبد ،

--> ( 1 ) - نهج البلاغه : نامهء 31 . ( 2 ) - بحار الأنوار : 74 / 92 ، باب 4 ، حديث 3 ؛ مجموعة ورّام : 2 / 66 . ( 3 ) - أعلام الدين : 337 ، حديث 15 .